Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, insanların tedirginlikle yaklaştığı aşı konusunda önemli açıklamalarda bulundu. Pandemiden çıkış yolunun şimdilik aşı olduğuna vurgu yapan Pala, “Güvenli’, ‘etkili’ ve ‘kaliteli’ olduğu bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış aşıları kullanarak toplumsal bağışıklık eşiğine ulaşabilirsek, COVID-19 hastalığı salgın yapmak özelliğini yitirebilir” dedi. Bugüne kadar dünyada, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Birleşik Krallık İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA) gibi kurumlar tarafından geçici kullanım onayı almış olan yalnızca 3 aşı olduğunu söyleyen Pala, bunların Pfizer/BioNTech, Moderna ve AstraZeneca/Oxford olduğunu belirtti. Pala, bu aşılar dışında 4 aşının daha (Sinovac, Gamaleya, CanSino Biologics ve Sinopharm) şu anda dünyada çeşitli gruplarda kullanımda olduğunu da sözlerine ekledi.

SÜREÇ İYİ YÖNETİLEMEDİ

Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye’de aşılama sürecini iyi yönetemediğini belirten Prof. Dr. Pala, “Yeterli dozda etkili aşıyı, dünyanın birçok ülkesinin aksine kısa sürede sağlayamadı. Bugün itibarıyla dünyada 32 milyondan fazla kişi aşılandı, ABD ve İngiltere gibi bazı ülkelerde aşıların ikinci dozu yapılıyor, örneğin İsrail nüfusunun yüzde 22’sini şimdiden aşıladı. Biz ise çok sınırlı sayıda kişi için (Elimizdeki 3 milyon doz aşı bir buçuk milyon kişi için yeterli) ancak bugün aşılamaya başlayabiliyoruz. Türkiye Dünya Sağlık Örgütü’nün öncülüğünde oluşturulan uluslararası COVID-19 aşı dayanışma girişimi COVAX’a da maalesef katılmadı” dedi.

CORONAVAC SINIRDA!

Türkiye’de toplumsal bağışıklık eşiğinin yakalayabilmesi için yaklaşık 120 milyon doz aşıya ihtiyaç olduğunu vurgulayan Kayıhan Pala, “Sağlık Bakanı’nın açıkladığına göre şimdilik yalnızca 54,5 milyon doz aşı bağlantısı yapılabilmiş durumda. Üstelik 50 milyon doz sipariş verildiği açıklanan Sinovac şirketinin Coronavac aşısının etkinlik oranı (yüzde 50,38) Dünya Sağlık Örgütü’nün ölçütünü (yüzde 50) ancak sınırda karşılayabiliyor” diye konuştu. “Etkinliği çok daha yüksek olduğu bilinen (Pfizer/BioNTech yüzde 95, Moderna yüzde 95, AstraZeneca/Oxford yüzde 70) aşılardan ise kısa erimde ya çok düşük miktarda (Pfizer/BioNTech aşısından 4,5 milyon doz) ya da hiç edinilemeyeceği anlaşılıyor” diyen Pala, Türkiye’de 17 aşı çalışması yürütüldüğünü belirterek, Dünya Sağlık Örgütü’nün veritabanına göre bunlardan yalnızca bir tanesinin (Erciyes Üniversitesi) klinik aşamaya geçebilmiş durumda olduğunu ve henüz Faz1 çalışması yürütüldüğünü söyledi. Pala, yerli aşıların bu yılın ilk altı ayında acil kullanım onayı alarak ve üretilebilecek duruma gelmesinin pek mümkün görünmediğini de söyledi.

3 ÜLKE DIŞINDA ONAY VEREN YOK

Coronavac aşısının henüz Çin, Endonezya ve Türkiye dışında hiçbir ülkede acil kullanım onayı almadığını belirten Prof. Dr. Pala, “Ülkemizde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından dün verildiği açıklanan Acil Kullanım Onayının ayrıntıları ise (bu onayın verilmesi sırasında aşı konusunda yetkin bağımsız bilim insanlarının görüşlerine başvurulup başvurulmadığı, onay verilirken aşının güvenliği, etkililiği ve kalitesi ile ilgili hangi bilimsel kanıtların kullanıldığı vb.) henüz bilinmiyor” dedi.

ACİL KULLANIM ONAYI ŞEFFAF DEĞİL!

ABD’de acil kullanım onayı için başvuran aşıların FDA tarafından değerlendirilmeden önce aşılara ilişkin tüm verilerin kamuoyuna açıklandığını ve toplantının kamuya açık yapıldığını söyleyen Pala, “Türkiye’den bile bilim insanları aşı üreticilerine soru sorma olanağı bulabildiler. Sağlık Bakanlığı bu yöntemi tercih etmedi, maalesef bilim insanlarının ve toplumun aşı ile ilgili sorularını bilimsel bilgiye dayalı olarak yanıtlamak fırsatını kaçırdı. TİTCK şeffaf olmayan bir biçimde çok kısa sürede Coronavac için acil kullanım onayını verdi.”

60 YAŞ ÜSTÜ ETKİNLİĞİNİ BİLMİYORUZ

Prof. Dr. Pala, Sinovac şirketinin şaşırtıcı bir biçimde henüz kendi aşısı Coronavac için Faz3 ile ilgili herhangi bir raporu kamuoyuna sunmadığını belirterek şunları söyledi: “Coronavac ile ilgili Endonezya, Türkiye ve Brezilya’da yürütülen Faz3 çalışmalarına ilişkin sınırlı bilgiler ilgili ülkeler tarafından toplumla paylaşılmış olsa da henüz herhangi bir bilimsel rapor da yayınlanmış değil. Örneğin aşının 60 yaş üzerindeki etkinliğini henüz bilmiyoruz. Ancak Coronavac aşısının (genel olarak hastalığa yakalanmaktan koruma oranının FDA ve EMA gibi saygın kurumlardan acil kullanım onayı almış diğer aşılardan düşük olsa bile) ağır hastalığa yakalanmaktan büyük ölçüde koruduğuna ilişkin elimizde bazı veriler var.”

“Ben de coronavac aşısını yaptıracağım”

Pala şunları söyledi: “Geldiğimiz noktada karşımızda iki seçenek var; ya etkinlik oranı yüksek aşıların temin edilmesini bekleyeceğiz (ki Sağlık Bakanlığı’nın bu aşıları gereksinim duyduğumuz dozlarda temin edip edemeyeceği ve edebilecekse bile ne zaman temin edeceği belirsiz) ya da Coronavac aşısını yaptıracağız. Ben, bu yazıda sıraladığım belirsizliklerin farkında olarak, sıram geldiğinde Coronavac aşısını yaptıracağım.”

The post Pandemiden çıkış yolumuz aşı! appeared first on Bursa Tabip Odası.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) COVID-19 İzleme Kurulu Üyesi Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, ABD ve AB gibi bir ülkede faz 3 çalışmaları tamamlanmış aşıların uygulanmaya başlandığını, ancak Türkiye’de hala aşı tedariği ve organizasyonuna yönelik belirsizler yaşandığını söyledi. Pala, “Türkiye, faz 3 çalışması tamamlanmış bir tek doz bile satın almış değil” dedi.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) COVID-19 İzleme Kurulu Üyesi Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, Bursa Tabip Odası “Sağlık Gündemi” podcastinde Covid-19 pandemisi sürecini değerlendirdi.

AŞI TÜRKİYE’DE NASIL UYGULANACAK?

Aşının Türkiye’de kısa sürede uygulanmasını sağlayacak aşı tedariği ve organizasyona ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğunu dile getiren Kayıhan Pala, Türk Tabipleri Birliği’nin yayınladığı “Aşı Tutum Belgesi”nin çok önemli olduğunu ve dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Bu belgenin bir aşının hangi koşulları içermesi halinde uygulanabileceğine ilişkin bilimsel bir perspektif ortaya koyduğunu aktaran Pala, sözlerine şöyle devam etti:

“Türkiye Faz 3 çalışmaları tamamlanmış aşılardan bir tek doz bile satın alınmış değil. Yalnızca Sinovac aşısıyla ilgili 50 milyon dozluk bir bağlantı kurulmuş durumda; bunun da henüz Faz 3 çalışması ortada yok. Aşının nasıl uygulanabileceğine ilişkin ciddi belirsizler var.

Ben açıkçası yeterlilikleri tamamlanmış erişebildiğim ilk aşıyı yaptıracağım. Sağlık Bakanlığı’nın da bir an önce toplumu kapsayacak aşı anlaşmalarını imzalamasını bekliyorum. ABD ve AB ülkeleri bir süredir BioNTech aşısını uygulamaya başladı. Eğer biz bu aşıya ulaşma imkanımız varken, Türkiye’ye getirmemişsek başta sağlık çalışanları olmak üzere yitirdiğimiz canlar için büyük bir sıkıntı var demektir.”

Akılla, bilimle bağdaşmayan bir takım aşı karşıtlıkları bulunduğunu da anımsatan Kayıhan Pala, saygın bilim kurumları ve bilim insanlarının onayladığı, hatta kendilerinin de yaptırdığı aşılara tereddütle yaklaşmak ve yaptırmaktan kaçınmanın insanların ölümüne seyirci kalmak anlamına geleceği uyarısında bulundu.

AŞI ÜRETİMİNİ HANGİ ETKENLER HIZLANDIRDI?

Aşıyla ilgili insanların zihninde bir tereddüt oluşmaması gerektiğini dile getiren Kayıhan Pala, şunları söyledi:

“Bugüne kadar aşılar 2 ile 10 yıl arasındaki sürelerde üretiliyordu. Ancak Covid 19 pandemisinde iki tane çok önemli avantaj oldu. Birincisi Çinli meslektaşlarımız Ocak ayında bu virüsün gen yapısını ortaya çıkarmayı becerdiler. Şubat ayında ise bazı kurumlar ve şirketler hızlıca aşı üretme sürecine başladılar. Mart ayında ilk çalışmalar, Mayıs ayında ise klinik süreç başladı.

İkincisi ise, çok ciddi kamu fonları arge aşamasında devreye girdi. ABD’de milyar dolarlar, AB’de yüz milyonlarla ifade edilen kamu fonları kullanıldı. Bunlar süreyi kısalttı. 2005’ten beri çalışılan mRNA teknolojisi gibi yeni teknolojiler zaten vardı. Yani bu bu virüsle birlikte ortaya çıkmış bir teknoloji değil. İvedi olarak bu teknolojinin kullanılması, çok büyük fonların ayrılması ve yine çok sayıda enstitü ve bilim insanının çalışması bu süreyi kısaltmış oldu. Dolayısıyla yadırganacak ve kuşkuyla bakılacak bir durum olduğunu düşünmüyorum.”

MUTASYONA UĞRAYAN VİRÜS

İngiltere’de rapor edilen ve son olarak Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamasıyla Türkiye’de de görüldüğü duyurulan Covid 19 mutasyonuna ilişkin değerlendirmede de bulunan Kayıhan Pala, şunları söyledi:

“İngiltere’de yapılan çalışmalar mutasyona uğramış virüsün insandan insana yüzde 70 daha kolay bulaştığına ilişkin bir öngörüyü ortaya koydu. Ancak bu bulaşma özelliği dışında insanlardaki hastalığın şiddetini artırma potansiyelini ya da aşıya yanıt verip vermeme durumu henüz bilinmiyor. Şu andaki aşıların bu mutasyon nedeniyle bir sıkıntı yaşama potansiyeli de görünmüyor. Faz 3 aşamasını geçmiş aşıların 20’den fazla mutasyona geçmiş virüsle buluşma sağlanmış ve etkili olduğu gösterilmiş durumda.”

‘BİR AN ÖNCE MESLEK HASTALIĞI OLARAK KABUL EDİLSİN’

Covid 19 kaynaklı hastalıkların sağlık çalışanları için meslek hastalığı olarak kabul edilmemesini de eleştiren Kayıhan Pala, “Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, 120 binden fazla enfekte olmuş ve 300’e yakın kaybettiğimiz sağlık çalışanı oldu. Bunlardan hiçbirisi meslek hastalığı olarak kabul edilmedi. Açılan bazı davalar da reddedilmiş durumda” dedi. Pala, şöyle devam etti:

“Hastalığın sağlık çalışanlarında görülme sıklığı, Sağlık Bakanlığı verilerine göre toplumun geri kalanına göre 6 kat daha fazla. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün kriterlerine göre bu tartışmasız olarak meslek hastalığıdır. Dünya’da yalnızca sağlık çalışanları için değil, mesleklerini yaparken fiziksel mesafeye uyamayacak diğer çalışanlar için de, örneğin Belçika’da güvenlik görevlileri, gıda alım ve satımında çalışanlar, lokantalarda çalışanlar için de meslek hastalığı kabul ediliyor. Mesleklerini yaparken yitirdiğimiz insanların anılarına saygı nedeniyle sağlık çalışanları için bir an önce meslek hastalığı olarak kabul edilmesi şart.”

‘BURSA ÜLKE OLSAYDI BELÇİKA’DAN SONRA İKİNCİYDİ’

Sağlık Bakanlığı’nın verdiği bilgiler çerçevesinde pandeminin Türkiye’deki gerçek yükünün hala bilinmediğini dile getiren Kayıhan Pala, salgının başladığı andan itibaren karar süreçlerine meslek örgütlerinin katılmamasını eleştirdi.

Hazırlanan bir rapora göre Türkiye nüfusunun yarısını oluşturan 20 belediyenin defin ruhsatlarında ölüm nedenleri Covid 19 ya da bulaşıcı hastalık yazanların sayısının Bakanlığın açıkladığı verilerden yüzde 70 daha yüksek olduğunu anımsatan Kayıhan Pala, Sağlık Bakanlığı’nın verilerindeki yetersizlikler nedeniyle Türkiye’de salgında tepe noktasının neresi olduğunun da hala bilinmediğini söyledi.

Kısa bir süre önce Bursa’da 3 bin 514 kişinin Covid 19’dan hayatını kaybettiğini açıklayan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş’ın sözlerini değerlendiren Kayıhan Pala, “Bu açıklama pandeminin Bursa’da yükünün çok ağır olduğunu gösteriyor” dedi. Pala, sözlerine şöyle devam etti:

“Milyon kişi başına ölüm olarak hesaplandığında Bursa, Dünya’da en fazla ölümlerle gündeme gelen İtalya’dan daha yüksek bir sayıya sahip. Yalnızca Belçika biraz daha yüksek. Eğer Bursa bir ülke olsaydı, Belçika’dan sonra hemen ikinci sıraya yerleşmiş olacaktı. Aynı zamanda Alinur Aktaş’ın yaptığı açıklama, Bursa’da önceki yıllara göre gerçekleşen fazla ölümlerin yüzde 90’ının Covid 19 kaynaklı olduğunu gösteriyor. Bu da Sağlık Bakanı’nın yapmış olduğu açıklamaları boşa düşürüyor. Herkesin bu kenti ve ülkeyi yönetenlere sorması lazım, önlemler alınsaydı acaba bu ölümlerin ne kadarı önlenebilirdi?”

PODCAST YAYINLARI NASIL DİNLENEBİLİR?

Bursa Tabip Odası podcastlerini, Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Deezer, Spreaker gibi uygulamalar ile www.bto.org.tr web adresindeki Podcast sayfası üzerinden takip edelebilir, dinlenebilir.

Cep telefonuna App Store ya da Play Store üzerinden ücretsiz olarak indirebilecek Spotify, Apple Podcasts ya da Google Podcasts gibi uygulamalardan birisi kullanılarak yayınlara ulaşabilir.

Uygulama içinde “Bursa Tabip Odası” ya da “Sağlık Gündemi” araması yapılarak podcast kanalı ve yayınlar bulunabilir.

Her hafta Cuma günleri yayınlanacak Sağlık Gündemi podcastinin bir sonraki konuğu ise Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala olacak. Pala, Covid-19 aşıları hakkında merak edilenleri ve pandemiyle ilgili son güncel gelişmeleri ve süreçleri Bursa Tabip Odası Podcasti Sağlık Gündemi’nde değerlendirecek.

“Sağlık Gündemi” Podcastinin dinlemek için:

The post Türkiye Faz3 çalışmaları tamamlanmış aşılardan tek bir doz bile satın almış değil! appeared first on Bursa Tabip Odası.