Tetanos hastalığı, clostridium tetani isimli bakterinin oluşturduğu toksinlerle meydana gelen ve ölüme neden olabilen sinir sistemi hastalığıdır. Bulaşma yolu kontamine objelerle oluşmuş kesiklerden; toz, toprak, dışkı veya tükürükle kirlenmiş yaralar; yanık ve kazalarda meydana gelen ölü dokular ve yenidoğanlarda göbek kordonudur. Tetanostan korunmanın en etkili yolu tam aşılı olmak ve yaralanma durumunda uygun profilaksi yaklaşımıdır.

Ülkemizde Tetanos Aşı Türleri ve Uygulanma Zamanları

DaBT: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz toksoidi (Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında 2, 4, 6. Aylar ve 18. ay -beşli karma aşı içerisinde- ve 48. Ayın sonunda-dörtlü karma aşı içerisinde- uygulanır).

Td: Erişkin tip tetanos toksoidi, azaltılmış difteri toksoidi (Genişletilmiş Bağışıklama Programında 13 yaşta ve erişkin çağda 10 yılda bir uygulanması önerilir).

Daha önce tetanos açısından aşılanma durumu bilinmeyen erişkinlerde aşılama Td aşısı ile sağlanır. Öncelikle üç doz Td (birinci doz ile ikinci doz arasında en az 4 hafta, ikinci doz ile üçüncü doz arasında en az 6 ay bırakılarak) olarak uygulanır, ardından 10 yılda bir hatırlatma Td dozları önerilir.

Doğurganlık çağındaki her kadın tetanosa karşı bağışık durumda olmalıdır. Hiç aşılanmamış gebelerin en az 2 doz Td ile aşılanması gereklidir.

Tetanos açısından riskli yaralanma gibi durumlarda kişinin aşılanma durumu ve yaranın durumuna göre profilaktik olarak Td aşısı uygulanır.

Ülkemizde anne ve yenidoğan tetanos eliminasyon programı uygulanmaktadır, 2009 yılında anne ve yenidoğan tetanosu elimine edilmiştir. Bir başka deyişle ülkemizde 2009 yılından itibaren her 1000 canlı doğumda 1’den az yenidoğan tetanosu görülmekte ve maternal tetanos hiç görülmemektedir. Ülkemizde her 100 bebekten 95’i annesinin tetanosa karşı bağışık kılınması sonucu yenidoğan tetanosuna karşı korunmuş olarak doğmaktadır. Bu başarının nedeni, 90’lı yılların başında uygulanmaya başlanan Neonatal tetanos eliminasyon programıdır. Aşılama sayesinde ülkemizde yenidoğan tetanosu hiç görülmezken toplam tetanos olguları sayısında da dramatik azalma kaydedilmiştir.

Aşılar Geçmişte Olduğu Gibi Kamu Eliyle Üretilmeli ve Onlarca Yılda Gerçekleşen Koruma Başarısına Dayanan Güven Zedelenmemelidir

Tetanos aşısı; yaralanmalarda yaralananı, gebelikte anne ve bebeği tetanosa karşı korumak amacıyla, onlarca yılda gerçekleşen koruma başarısına dayanan güvenle, uygulanan bir aşıdır.

Tetanos aşısı üretimi ülkemizde Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nde 1931 yılında başlamış, 1996 yılına dek sürmüştür. Yalnızca tetanos aşısı değil; çiçek, tifo, tifüs, difteri, BCG, kolera, boğmaca ve kuduz aşıları seri şekilde Devlet eliyle üretilip ücretsiz olarak uygulanmıştır. Ne var ki 1996 yılında tetanos, difteri, boğmaca ve kuduz aşılarının üretimi gerekli aşı üretim teknolojisinin güncellenmemesi suretiyle sona ermiştir ve aşı tedarikinde dışa bağımlı hale gelinmiştir. Aşıların tümü, kullanıma sunulmadan önce etkinlik ve güvenlik açısından TİTCK Ulusal Referans Laboratuvarları’nda analize tabi tutulmaktadır. Tetanos aşısıyla ilgili 2009 yılından itibaren kademeli teknoloji transferiyle firmalar aracılığıyla üretim sağlanmıştır, Sağlık Bakanlığı’nca toplatılan Td aşısı da tüm aşamalarının yerli bir firma tarafınca üretildiği bir aşıdır ve bu aşının belirli bir partisine ilişkin TİTCK 14 Kasım 2022 tarihinde gerekli analiz ve değerlendirme süresince satış blokajı kararını yayımlamıştır. Bunun akabinde 28 Kasım 2022 tarihinde Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nce son kullanım tarihi uzatımına ilişkin talimat; 23 Aralık 2022 tarihinde ise sağlık tesislerinden toplatılmasına ilişkin yazı taşra teşkilatlarına ulaşmıştır. 24 Aralık 2022 tarihinde Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından aşının toplatılmasını gerektirecek istenmeyen etki bildiriminde bulunulmadığına ve aşının raf ömrünün uzatılmasına ilişkin açıklama yapılmış olsa da Sağlık Bakanlığı kurumları arasında eşgüdümsüzlük, bağışıklama hizmetleri yönetiminde özensizliğin ifadesi olarak karşımıza çıkmış ve kamuoyunda tetanos aşısı ve diğer aşılara ilişkin kararsızlık ve reddin hazırlayıcısı olan endişe ve güvensizliğe katkı sunmuştur.

Bağışıklama hizmetlerinin politik istek, sağlık örgütlenmesi, toplum katılımı, aşının tedariki ve lojistik yönetimi, finansman, birinci-ikinci-üçüncü basamakta uygulama ve işbirliği bileşenlerinin tümüyle güven ilişkisi zemininde sürdürülmesi gereklidir. Bu bileşenlerden herhangi birindeki aksaklık toplumun aşıya ulaşmasını engellediği gibi toplum aşıya ulaşsa da oluşan sorun aşının kendisine mal edilmekte, güven ilişkisini zedelemekte ve boyutları gitgide artan aşı kararsızlığına ve reddine hizmet etmektedir. 

Tetanos ve ülkemizde uygulanan diğer tüm aşıların tüm sağlık kurumlarında sağlanmasında aksaklık yaşanmaması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını bekliyoruz. Bağışıklama hizmetleri yönetiminin kurumlar arası eş güdüm halinde başından sonuna titizlikle yürütülmesinin önemini, aksi takdirde aşılar aracılığıyla onlarca yılda gerçekleşen koruma başarısının zarar göreceğini vurguluyoruz. Aşının ülkemizin geçmişine uygun şekilde kamu eliyle üretilmesinin önemini ve bağışıklama hizmetleri sayesinde elde edilen kazanımların yitirilmemesi için gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekliliğini yeniden hatırlatıyoruz.

Türk Tabipleri Birliği Halk Sağlığı Kolu

Türk Tabipleri Birliği Aşı Çalışma Grubu

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Tetanos ve Diğer Tüm Bağışıklama Hizmetlerine Dair Gerekli Özen Gösterilmeli, Aşı Kararsızlığına Yol Açılmamalıdır appeared first on Bursa Tabip Odası.

Hem hekimlerin özelden kamu sektörüne geçişlerinin ileriki yıllar için takibinin kolaylaşması hem de ilimiz için hazırlanan sağlık raporlarının kamuoyuna açık bir şekilde yayınlanmaması nedeniyle elimizde bulunan verileri sizlerle paylaşıyoruz.

Teşekkür ederiz.

The post Bursa’daki Sağlık Hizmetleri Sayılarla Bu Kitapta Toplandı appeared first on Bursa Tabip Odası.

 19.11.2022

 494

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER), Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi, TTB Okul Sağlığı Çalışma Grubu ve TTB Halk Sağlığı Kolu, 19 Kasım 2022 tarihinde “Sağlıklı Beslenmek Her Çocuğun Hakkıdır!” başlıklı ortak bir açıklama yaptı.

Açıklamada yetersiz beslenmenin bölgelere göre farklılık gösterdiği belirtilirken, Türkiye’de ekonomik krizin derinleşmesiyle artan yoksulluğun okul çocukları üzerindeki etkisini azaltmak için öneriler sıralandı. Öneriler içinde devlet okullarında ücretsiz beslenme programlarının oluşturulması yer alırken, öğrencilerin günde en az bir öğün ücretsiz ve sağlıklı beslenmesi gerektiğine vurgu yapıldı.

Okul çağı çocuklarında beslenmenin önemine dikkat çeken açıklamada, sağlıklı ve güvenli okul ortamının oluşturulmasında kamu erkinin sorumluluğunun altı çizilirken, yeterli ve dengeli beslenmenin büyüme ve gelişmenin hızlandığı, öğrenme ve kavrama işlevlerinin öne çıktığı okul çağında daha da önemli olduğu vurgulandı.

Açıklama şöyle:

Sağlıklı Beslenmek Her Çocuğun Hakkıdır!

Okul çağı, çocukların büyüme ve gelişme dönemini içeren bir dönemdir. Bu dönemde öğrencilere sağlıklı ve güvenli okul ortamı sağlanması, sağlığı koruyucu ve geliştirici okul sağlığı hizmetleri verilmesi devletin yükümlülüğündedir. Ülkemizde okul sağlığı ile ilgili uygulamalardan Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Sağlık Bakanlığı (SB) sorumludur.

Yeterli ve dengeli beslenme, yaşamın her döneminde sağlıklı ve kaliteli bir yaşam için temel koşulken, büyüme ve gelişmenin hızlandığı, öğrenme ve kavrama işlevlerinin önem kazandığı okul çağında daha da önemlidir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2020 yılı verilerine göre, üç çocuktan biri yoksul hanelerde yaşamaktadır. Yoksulluk arttıkça evde paylaşılan besinler de azalmakta, bu da en çok annelerle, evin küçük bireylerini çaresiz bırakmaktadır.

“Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2018”, ülkemizde beş yaş altındaki çocukların yüzde 6’sının bodur ve yüzde 1,5’inin ise ciddi şekilde bodur olduğunu saptamıştır. Bodurluk, bir çocuğun yeterli besin öğelerini uzun bir süre boyunca alamamış olduğunu göstermektedir. Bu da 0-4 yaş aralığında 350 bin çocuğun bodurluk; 90 bin civarında çocuğun ise ciddi bodurluk sorunu yaşadığını ortaya koymaktadır. Bu tablo, bölgelere göre farklılık göstermekle birlikte 100 çocuğumuzdan altısının uzun süreli bir açlık ve kötü beslenme ile okula başladığını göstermektedir.

Okullar, sağlıklı beslenme davranışlarını teşvik etmek, uygun besin alımını sağlamaya yardımcı olmak ve obezitenin ele alınabileceği toplumsal tabanlı müdahaleler için en uygun ortamlardır. Okul beslenme programları ile çocuklara doğru beslenme davranışı kazandırılmalı, ücretsiz sunulan kaliteli bir öğün ile çocukların en az bir öğün sağlıklı beslenmesi garanti altına alınmalıdır. 

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından okul çağındaki 6-12 yaş çocukların yeterli ve dengeli beslenmesinin nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Ancak kamu okullarında ücretsiz sunulan bir beslenme programı yoktur.

Son aylarda gıda fiyatlarındaki artışlar, ailelerin gıdaya erişiminde sorunlara yol açmakta; aileler sağlıklı beslenmeyi sağlamakta ciddi sorunlar yaşamaktadır..

Ne yazık ki bu sorun en fazla gelişmekte olan çocukları etkileyecek, açlık ve beslenme yetersizliğine bağlı olarak büyüme ve gelişmede gerileme görülen (bodurluk) çocuk sayısı artacaktır. Bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlı olarak çocuklarda enfeksiyon hastalıklarının görülme sıklığı da artacaktır.

Ekonomik koşulların giderek kötüleştiği günümüzde, öncelik gıda ve barınma ihtiyacı olduğu için eğitim, ailelerin önceliği olmaktan çıkmaya başlamış; çocuklar okullarını bırakıp çalışmaya hayatına girmiştir.

Öneriler

Bütün bu bilgiler ve değerlendirmeler sonucunda yoksulluğun okul çocukları üzerindeki etkisini azaltmak veya yok etmek için önerilerimiz şunlardır:

• Bir an önce devlet okullarda ücretsiz beslenme programları başlatılmalı ve eksiksiz olarak tüm okullarda uygulanmalıdır.
• MEB tarafından okullarda okul beslenme programları düzenlenmesinin yanı sıra sağlıklı besinlerden okulda ücretsiz kahvaltı ve öğle yemeği sunulması gibi devlet desteği ile yapılan çalışmalar başlatılmalıdır. Bu projeler ulusal beslenme programlarına dönüştürülmelidir. Ülkemizde eksikliğini hissettiğimiz okul beslenme eğitimi programlarına ulusal düzeyde öncelik verilmelidir. Bu açıdan; MEB, SB ve T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nca toplanan komisyon Milli Eğitim Müfredatı’na sağlıklı beslenme davranışı kazanmayı hedefleyen ”beslenme eğitimi dersi”, öğrencilerin yaşına ve gelişim düzeyleri dikkate alınarak teorik-uygulama formatında hazırlanmalı ve uygulanmalıdır. Başta okul idareleri, öğretmenler ve aileler olmak üzere; yerel yönetimler, doktorlar, beslenme uzmanları ve diyetisyenler, sivil toplum örgütleri tarafından desteklenmeli, programlarda öğretmenler ile birlikte doktorlar, beslenme uzmanları ve diyetisyenler aktif rol almalıdır.

Sağlıklı beslenmek her çocuğun hakkı! 

Çocukların geleceği açısından okullarda yemek programı mümkün!

Okulda bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek her çocuğun hakkı!

Çocuklarımızın sağlığı ve geleceği için hakkımız olanı birlikte kazanalım!

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği

Türk Tabipleri Birliği Okul Sağlığı Çalışma Grubu

Türk Tabipleri Birliği Halk Sağlığı Kolu

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Sağlıklı Beslenmek Her Çocuğun Hakkıdır! appeared first on Bursa Tabip Odası.

Toplantıda kısa bir söz alan TTB Merkez Konseyi II. Başkanı Dr. Ali İhsan Ökten; bugün bu açıklamada yer alması gereken Dr. Şebnem Korur Fincancı’nın haksız, hukuksuz, adaletsiz ve antidemokratik tutukluluğunun bir an önce sonlandırılması çağrısı yaptı. Sağlık Bakanlığı bütçesinin azaltıldığını, tedavi edici hizmetlere %70 pay ayrılırken koruyucu sağlık hizmetleri payının %30 ile sınırlı tutulduğunu söyleyen Ökten, “Esasen bunun tam tersi olması gerekir. Bizim birinci basamağı kuvvetlendirecek, toplum sağlığını koruyacak bir sisteme ihtiyacımız var. Aksi halde aylar sonraya verilen randevu, ameliyat tarihi gibi sorunlar katlanarak sürecektir” dedi. Son olarak 13 şehir hastanesine %23 pay ayrılmasına tepki gösteren Ökten, bu sayının ilerleyen yıllarda 31’e yükselmesi halinde sağlık bütçesinin çok daha dengesiz hale geleceğini, diğer kamu hastanelerinde nasıl hizmet verileceğinin belirsizleşeceğini ifade etti.

TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Adalet Çıbık tarafından okunan açıklama şöyle:

Sağlık Bakanlığı 2023 Yılı Bütçe Teklifi Sağlığa Zararlıdır;

Toplum Sağlığı Düşünülerek Yeniden Yapılandırılmalıdır!

Türkiye’de genel bütçe, AKP’nin hükümet olmasıyla birlikte, bir yandan “sosyal devlet” hedefi daha da zayıflarken; diğer yandan şirketleri, sermaye sahiplerini vergi vermekten neredeyse azade eden uygulamalarla toplumsal eşitsizlikleri daha da artıran bir içerik kazandı. Bu tablo, elbette yeni değil. Ancak, AKP’nin 20 yıllık iktidarıyla geldiğimiz Kasım 2022 itibarıyla bütçe, yoksulu daha yoksul ve aç, zengini çok daha zengin yapan ekonomik ve sosyal politikaların hayata geçirilmesinin aracı yapıldı.

Öyle ki kurumlar vergisi adıyla şirketlerden, sermaye sahiplerinden alınan vergi 1999 yılında yüzde 46 iken aşama aşama azaltılıp, 2022 yılında yüzde 22’ye düşürüldü. Bu uygulamayla şirketler ve sermaye sahipleri tarafından ödenmesi gereken vergi oranı yüzde 52 azaltılmış oldu. Başka bir ifadeyle, şirketler ve sermaye sahipleri oran olarak bu yıl, 23 yıl önce ödemeleri gereken verginin yarısından daha azını ödemeleri gerekiyor. Buna karşın, örneğin, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür Bakanlığı bütçeleri, topluma sunmakla yükümlü oldukları hizmeti asgari ücretli ailelere bile para almadan sunabilecekleri düzeye çıkartılmadı. Toplumun devlet tarafından sunulmakta olan sağlık hizmetlerine, eğitim-öğretime, tiyatroya vb. ulaşabilmesi ve yararlanabilmesi için cebinden önemli miktarlarda harcama yapması gerekiyor.

Yukarıda paylaşılanlar doğrudan hükümet tarafından hazırlanıp çıkartılan yasayla hayata geçirildi. AKP, 2023 yılında da devam etmesi için çaba harcıyor, tutum alıyor. Bilindiği gibi, Türkiye’de bütçe, esasında bir yasadır. Kamuoyu ve yetkililer tarafından “bütçe”, “genel bütçe” ya da örneğin “2022 yılı bütçesi” olarak adlandırılmakla birlikte, açık adı “… Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Yasası”dır. Ve geçerlilik süresi bir yıl ile sınırlıdır. Genel bütçe, benzer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de toplumsal kaynağın kimlerden ve ne kadar alınarak oluşturulacağı ile toplumsal kaynağın kimler için ve hangi alanlara harcanacağı-dağıtılacağı kararının somutlaşmış metnidir. Diğer bir ifadeyle, bütçe, bu kararın yasaya dönüştürüldüğü, toplumsal meşruiyetin yanı sıra, hukuksal meşruiyet de sağlayan bir belgedir. Onun için, TTB’nin 6023 sayılı kuruluş yasasından gelen sorumluluğu nedeniyle, her yıl özenle inceliyor ve değerlendirmelerimizi de kamuoyu ile paylaşıyoruz.

Bilindiği gibi, Haziran 2018 genel seçimleri sonrasında uygulamaya giren Partili Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte, bütçeyi Cumhurbaşkanlığı hazırlıyor ve cumhurbaşkanı tarafından bir yasa teklifi olarak TBMM Başkanlığı’na iletiliyor. “2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi” de 17 Ekim 2022 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunuldu ve Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, maalesef basına-halka kapalı olarak görüşülmeye başlandı.

Toplam bütçe teklifi bir önceki yılın teklifine göre yüzde 150,3 artırılarak, 4 trilyon 469 milyar 570 milyon 19 bin TL gider ve 4 trilyon 248 milyar 666 milyon 270 bin TL gelir olarak sunuldu. Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan beşinci bütçe olmasına karşın, denk bütçe yapılamamış, daha teklif halindeyken gelirde yaklaşık yüzde 5’lik bir eksiklik yaratılmıştır. Bunun parasal karşılığı 220 milyar 903 milyon 749 bin TL’dir. Öyle ki Milli Savunma, Adalet, Dışişleri bakanlıkları başta olmak üzere birçok bakanlığın bütçesinden çok daha fazladır.

Cumhurbaşkanlığı, 2023 yılı bütçe gelirlerinin yüzde 86,5’inin vergi gelirlerinden sağlanmasını teklif etmektedir. Yanı sıra, vergi gelirlerinin de yalnızca yüzde 17,4’ünün kurumlar vergisi üzerinden toplanması hedeflenmiştir. Hedeflenen vergi gelirinin büyük bölümünün yine çalışanların maaş ve ücretlerinden, küçük esnafın ve köylünün kazancından kesilecek-alınacak vergilerle ve KDV, ÖTV gibi dolaylı vergiler üzerinden sağlanması hedeflenmektedir. Başka bir ifadeyle, cumhurbaşkanlığı, 2023 yılı bütçe gelirlerinin vergilerden karşılanması planlanan 3 trilyon 673 milyar 735 milyon 478 bin TL’lik bölümünün, yalnızca 638 milyar 975 milyon 349 bin TL’lik kısmının kurumlar vergisi kapsamında şirketlerden ve sermaye sahiplerinden alınmasını teklif etmektedir. Bu teklifin hayata geçirilmesi daha önceki yıllarda olduğu gibi eşitsizlikleri ve yoksulluğu artıracaktır. Adil değildir. Hakkaniyetsizdir. Yalnızca bu nedenle dahi kabul edilebilir değildir. Bütçe gelirleri öncelikle kârdan, ranttan, faizden alınacak vergilerle sağlanmalıdır. Gıda, ilaç, kitap, su, elektrik, doğalgaz, sağlık, eğitim başta olmak üzere, mal ve hizmet alımlarında KDV, ÖTV vb. dolaylı vergiler kaldırılmalıdır. Çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınacak adil bir bütçe teklifi hazırlanmalıdır.

COVID-19 pandemisi pek çok ülkenin sağlık sistemini olumsuz etkiledi ve önceden var olan eşitsizlikleri artırdı. Türkiye’de de sağlık sisteminin insanların sağlığının korunması ve geliştirilmesini önceleyen değil, hastaların tedavisini önceleyen ve bunun üzerinden rant sağlamaya dönük bir sistem olduğunu görünür hale getirdi. Pandeminin ilk dönemlerinde ulaşılamayan sağlık hizmetleri nedeniyle, biriken gereksinimler, ilerleyen zamana rağmen karşılanamadı. Sistem tıkandı. Genel sağlık sigortası kapsamında olup prim borcu olmayanlar dahi gereksinim olduğunda hizmete ulaşamıyor. Haftalar, aylar sonrasına muayene, tetkik ve ameliyat randevularının verilmesi sıradanlaştı. Toplumun daha fazla mağdur edilmemesi hekimler ve sağlık emekçilerinin daha fazla şiddete uğramaması için sağlık sisteminin masaya yatırılması, neoliberal politikaların en kısa sürede sağlık sisteminden sökülüp atılması gerekiyor.

Yaşanmakta olan sorunların yarattığı gereksinimler, bütçe teklifini hazırlayanlar tarafından görülmemiş olacak ki genel bütçe içinde Sağlık Bakanlığı bütçesinin payı, 2022 yılı için yüzde 6,63 iken 2023 yılı için yüzde 6,56 olarak belirlenmiş. Bırakalım artırılmasını, maalesef payı azaltılmış. Bu yetmezmiş gibi bakanlığın azalan payının yanı sıra, bakanlığın bütçesi içinde “koruyucu sağlık programının” payı da bir önceki yıla göre azaltılmaktan kurtulamamış; yüzde 33,4’den yüzde 28,7’ye indirilmesi teklif ediliyor. Yetmiyor. Bakanlık bütçesindeki payı 2022 yılında yüzde 64,2 olan ve 2023 yılında yüzde 69,6 olması teklif edilen “tedavi edici sağlık programının” başında da büyük bir kara delik var: Şehir hastaneleri! Sağlık Bakanlığı 2023 Yılı Bütçe Teklifi; “tedavi edici sağlık programı” için ayrılan bütçenin yüzde 22,9’unun şehir hastanelerinin patronlarına kira bedeli ve hizmet alım bedeli olarak ödenmesini içeriyor.

Türkiye’de yaşayan milyonlarca mülteci ve göçmen “görmezden gelindiğinde” bile Sağlık Bakanlığı bütçesinden kişi başına yaklaşık 3.370 TL düşüyor. Buna karşın, bilindiği gibi, sağlık hizmetlerinde teknoloji kullanımı arttıkça gereksinim duyulan emek gücü de artıyor. Başka bir ifadeyle, sağlık hizmetleri günümüzde emek yoğun bir alan. Çalışan sayısı oldukça fazla. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı bütçesinden çalışanlara yapılacak ödemelerle sosyal güvenlik kurumlarına yatırılacak primleri çıkarttığımızda, kişi başına düşen payın 1.513 TL’ye gerilediğini görüyoruz. Söz konusu eksiltmelere, şehir hastanesi patronlarına yapılan ödemeleri de eklediğimizde, 2023 yılı için Sağlık Bakanlığı’nın doğrudan kişi başına yapabileceği harcamanın (kişi başına düşen payın) 1.008 TL’ye düştüğünü görüyoruz. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı bir dönemde Sağlık Bakanlığı ve SGK tarafından sağlık emekçilerinin mesleki riskleri dikkate alınarak hak görülmeyen grip aşısının, 250 TL’ye satıldığı bir Türkiye’de, Sağlık Bakanlığı bütçesini kişi başına düşen miktarı üzerinden değerlendirildiğimizde de kabul edilemez buluyoruz.

Sağlık Bakanlığı 2023 Yılı Bütçe Teklifi, programlar ve ekonomik sınıflandırma düzeyinde incelendiğinde, sağlık hizmeti sunumu kapsamında “Koruyucu Sağlık Programı” ve “Tedavi Edici Sağlık Programı” olmak üzere, iki ana programdan oluşmaktadır. Sağlık Bakanlığı, 2023 yılı bütçesinde başlangıç ödeneğinin yüzde 28,7’sinin (84 milyar 39 milyon 447 bin TL) koruyucu sağlık programına, yüzde 69,6’sının da (204 milyar 35 milyon 173 bin TL) tedavi edici sağlık programına ayrıldığı görülmektedir. Teklifte yer alan her iki ana program kapsamında, Sağlık Bakanlığı tarafından istihdam edilen çalışanların gideri ile sosyal güvenlik devlet primi gideri dışarıda tutulup hesaplama yapıldığında, Sağlık Bakanlığı 2023 yılı başlangıç ödeneğinde doğrudan koruyucu sağlık programı için ayrılan payın 51 milyar 898 milyon 721 bin TL’ye, doğrudan tedavi edici sağlık programı için de 79 milyar 809 milyon 554 bin TL’ye kadar azaldığı görülmektedir. Buna göre, Sağlık Bakanlığı tarafından 2023 yılı boyunca kişi başına koruyucu sağlık hizmetleri için 596 TL, tedavi hizmetleri için de 917 TL harcama yapılmasının planlandığı görülmektedir. Yıllık enflasyonun yüzde 180’leri bulduğu, hemen her şeyin fiyatının neredeyse ayda hatta haftada birkaç kez arttığı günümüzde, bir defa daha “Bu bütçe kabul edilemez!” diyoruz. Sağlık Bakanlığı’nın 2023 yılı için bütçe teklifi 675 milyar TL’den, genel bütçe toplam giderinin yüzde 15’inden daha az olmamalıdır.

Seksenli yıllarla birlikte, neoliberal ekonomik ve sosyal politikalar kapsamında, hiçbir bilimsel bilgiye dayanmamasına karşın, “kamu verimsizdir, devletin üretimdeki payı küçültülmelidir” saptamalarına dayanan; kamuya ait işletmelerin özel sektöre satılması ve kamu hizmetlerinin piyasaya açılması ile uygulanan özelleştirmeler, 2000’li yıllarla birlikte hedefi doğrultusunda geliştirilip yeni yeni formlarda uygulanmaya başlandı. Bunlardan en önde gelenini “Kamu Özel Ortaklığı” uygulamaları oluşturuyor. Günümüzde, bütün yönleriyle kanıtlandığı gibi, bu uygulamaların ana hedefi, ülkelerin kamusal kaynaklarının döviz bazında ulusötesi sermaye sahipleriyle, bunların taşeronları olarak çalışan yerli sermaye gruplarına aktarılmasıdır. Söz konusu sözleşmeler, kamuya ait arsaların tahsisinden, inşaat için kredi verilmesine, gelmeyen hasta ve yolcu için ya da geçmeyen araç için şirketlere karşı döviz bazında borçlu olmayı kabul etmeye kadar bütünüyle toplumsal yarar karşıtı olan birçok uygulamayı içinde barındırmaktadır. AKP hükümetleri ile birlikte, benzer ekonomik kategorideki ülkelerde olduğu gibi, Türkiye’nin de emekçi sınıflar, işçiler, köylüler, kendi hesabına çalışanlar vb. için kara deliklerinden önemli birisi de kamu özel ortaklığı kapsamında yürütülen hizmet sunumu, yatırım, bakım ve onarım vb. faaliyetler için şirketlerle yapılan sözleşmeler oluşturmaktadır. Bilindiği gibi ister şehir hastanesi ister köprü ister hava alanı, isterse otoyol vb. için olsun kamu özel ortaklığı kapsamında yapılan sözleşmelerin özü değişmemektedir.

Sağlık Bakanlığı bütçe teklifinde halen hizmet sunmakta olan şehir hastanelerine, 2023 yılı itibarıyla, tedavi edici sağlık programı kapsamında kira bedeli olarak 27 milyar 716 milyon TL, hizmet alımı için de 18 milyar 946 milyon TL olmak üzere, toplam 46 milyar 662 milyon TL ödenmesinin planlandığı görülmektedir. Söz konusu bedel, Sağlık Bakanlığı’nın tedavi edici sağlık programına ayrılan toplam bedelin yaklaşık yüzde 23’ünü, çalışan ücreti ile sosyal güvenlik kurumuna devlet pirimi giderinin çıkartılması sonrasında kalan tedavi edici sağlık programı toplam bedelinin ise yüzde 59’unu oluşturmaktadır. Böyle bir tercihi kabul etmiyoruz. Halkın sağlık hizmetleri için ayrılan parası bir avuç şirkete aktarılmamalıdır. Şehir hastaneleri için yapılmış olan sözleşmeler herhangi bir tazminat ödenmeden feshedilmeli, planlanan ödemeler durdurulmalı ve şehir hastaneleri daha fazla zaman kaybetmeden devlet hastanelerine dönüştürülmelidir.

Bunların yanı sıra, bilindiği gibi Türkiye’de emek gücünü satarak yaşamak zorunda olanların tümü gibi hekimler ve sağlık emekçileri de AKP hükümetleri döneminde daha da yoksullaşmış ve geçinemez hale gelmiştir. Bütçe teklifinde hekimlerin maaş ve emekli aylığına etki edecek 7200 ek göstergenin uygulanması ve özel hizmet tazminat oranlarının yükseltilmesiyle maaşlarda en az yüzde 200 oranında artış yapmaya olanak verecek düzenlemeler 2023 yılı bütçe teklifinde yer almalıdır. Hiçbir hekimin, sağlık emekçisinin aylık gelirinde performans ücretinin payı yüzde 10’u-15’i geçmemeli, gelirlerinin hemen tümünün emekliliğe de yansıtıldığı düzenlemeler hayata geçirilmelidir.

Sağlık Bakanlığı 2023 yılı bütçe teklifinde yer alan hedeflerin neredeyse hiçbiri kabul edilemez. Sağlık Bakanı, 24 Kasım 2022 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapacağı; Sağlık Bakanlığı 2023 Yılı Bütçe Teklifi konuşmasından önce gerekli düzenlemeleri yapmalıdır. Bakanlığın bütçesinde yapılacak düzenlemeler; halkın sağlığının korunması ve geliştirilmesi önceliğiyle toplumun sağlık sorunlarının en kısa sürede ve kamusal olarak çözülmesi, hekimlerin ve sağlık emekçilerinin çalışma koşullarının ve özlük haklarının insan yaşamına yakışır, günümüzün koşullarına uygun hale getirilmesi ve şiddetin önlenmesi öncelikli hedefleriyle gerçekleştirilmelidir.

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Sağlık Bakanlığı 2023 Yılı Bütçe Teklifi Sağlığa Zararlıdır appeared first on Bursa Tabip Odası.

Açıklama şöyle:

“İnsan, hayvan ve çevre ilişkileri bağlamında gelişen sağlık tehditlerine yönelik olarak Tek Sağlık yaklaşımına duyulan ihtiyaç nedeniyle 2016 yılından beri 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü olarak belirlenmiştir.

1800’lerden beri var olan ama kavram olarak kullanılıp gelişmeye devam ederek varlığını özellikle COVİD-19 pandemisi ile hatırlatan bir yaklaşımdır Tek Sağlık.

İnsanın, hayvanın ve çevrenin sağlığının birbirine bağlı olduğunu, bu ideal sağlığı sağlayabilmek için farklı disiplinlerin işbirliğini  ifade eder özetle.

Bugüne kadar bir çok kurum Tek Sağlık’tan bahseder, son olarak da 21 Ekim 2022’de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü(WOAH), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı(UNEP) bir araya gelerek Tek Sağlık Ortak Eylem Planı’nın başlatıldığını duyurdu.
Bu ilk ortak eylem planı ile, sağlık tehditlerinin toplu olarak daha iyi önlenebilmesi, tahmin edilebilmesi, tespit edilmesi ve yanıt verebilmek için sistemi ve kapasiteyi entegre edecek bir çerçeve oluşturulması amaçlanıyor; yani aslında bu süreç sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunurken insanların, hayvanların ve çevrenin sağlığının iyileştirilmesini  amaçlamaktadır.

Açıklanan bu planda, farklı alanlarda yapılacak çalışmalar içinde yeniden ortaya çıkan zoonotik hastalıklar (SARS, MERS, Maymun çiçeği virüsü, Kuduz, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vb), tropikal ve vektör kaynaklı hastalıklar (sıtma, Batı Nil Virüsü, Leishmania vb), gıda güvenliğiriskleri ve antimikrobiyal direnç özellikle dikkat çekiyor. Çalışmalarda yer alması planlanan kurumlar arasında meslek birliklerinin olması sevindirici, özellikle Türkiye’de henüz örneği olmayan Bursa Tek Sağlık Platformu’nun paydaşları olan bizler açısından.

İklim krizi ile artık iyice göze çarpan ekosistem bozulmaları, gıda güvenliğindeki sorunlar, bulaşıcı hastalıklar, antimikrobiyal direnç gibi insanlığın karşı karşıya kaldığı sağlık sorunlarına yönelik bir yaklaşım olan Tek Sağlık ile yalnızca insanın değil hayvanların da hakkı olan sağlıklı yaşam hakkı ve refahı da korunmuş olur.

Tek Sağlık Platformu olarak, sağlıkta korumanın tedaviden daha kolay, daha ekonomik, daha insancıl olduğunu vurguluyor; koruyucu hekimlik  hizmetlerinin daha etkin bir şekilde çalışması gerektiğini ifade ediyor, sağlık mesleğinin tüm bileşenlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi ve veteriner hekimlerin de sağlık sınıfı sayılarak aynı haklardan yararlandırılması için daha etkin çalışılması gerektiğini hatırlatıyoruz.

3 Kasım 2023’te yapacağımız Tek Sağlık Çalıştayı’nı duyurarak 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü’nü hatırlatmak istiyoruz.”

Bursa Dişhekimleri Odası
Bursa Eczacı Odası
Bursa Tabip Odası
Bursa Veteriner Hekimler Odası

The post Bugün Dünya Tek Sağlık Günü appeared first on Bursa Tabip Odası.

Uzun süredir Sağlık Bakanlığı’ndan sağlık müdürlüklerine ve oradan tüm sağlık birimlerine gönderilen yazılarla ve idarecilerin sözel ifadeleriyle gelen hastaların geri çevrilmemesi yönünde baskı oluşturulmuştu. Bu nedenle meslektaşlarımız bir poliklinikte, günde 80-100 veya daha fazla hasta bakmaktaydı. Bu şekilde muayene süreleri 5 dakikanın da altına düşmüştü. Bu baskı, teşvik ek ödeme sisteminin getirilmesiyle daha da artırılmaya çalışılmaktadır. Şimdi ise her saat için verilen ek randevular ile muayene süreleri neredeyse 2-3 dakikaya inecektir.

Ek randevular kamuoyuna sunulurken, randevular hekimlerin tercihi ile oluşturulacaktır denilse de pratikte gördüğümüz öyle değildir. Randevu alan veya almadan gelen hastalara ek olarak verilen randevular poliklinik önlerinde hasta-hasta, hasta-hekim arasında kaos yaratacak, kavga ve şiddete neden olarak sağlık hizmetlerinin daha da aksamasına neden olabilecektir. Bu kadar kısa sürede hastaların ancak yüzüne bakılabilecektir, dolayısıyla sağlık hizmeti verebilmek dahi mümkün olmayacaktır.

Hekim ve sağlık çalışanları olarak çalışma koşullarımızın iyileştirilmesi, şiddetin önlenmesi, yeni ve etkili bir şiddet yasasının çıkarılması, ekonomik ve özlük haklarımızın iyileştirilmesi nöbet sorunlarımızın düzeltilmesi, COVID-19’un meslek hastalığı sayılması, nitelikli eğitim ve iyi bir sağlık hizmeti için; geçen sene bugün, 11 Ekim 2021’de “Emek Bizim Söz Bizim” eylem sürecini başlatmıştık. Eylem sürecimiz boyunca birçok yüksek katılımlı eylem, g(ö)rev, iş bırakma yaptık. İktidar ve Sağlık Bakanlığı tüm bu sorunlarımızı, taleplerimizi ve eylemlerimizi başlangıçta görmezden, duymazdan geldi. Ancak ısrarlı eylemlerimiz sonucu geri adım atmak zorunda kaldılar. Bu attıkları adımı da fırsata çevirmeye çalışarak; bizim yaptığımız BEYAZ YÜRÜYÜŞ, BEYAZ FORUM, BEYAZ G(ö)REV, BEYAZ MİTİNG, BEYAZ NÖBET’lerdeki “BEYAZ”ımızı alarak adına “BEYAZ REFORM” dediler.

Çok övündükleri Sağlıkta Dönüşüm Projesi’nin kötü bir sistem olduğunu ve artık değişmesi gerektiğini açıkladılar. “Performans sisteminin fişini çektik” dediler; ancak yerine neredeyse aynı sistem olan teşvik sistemini getirdiler. Emekliliğe yansıyacak, insanca ve hekimce yaşayacak tek ücret yerine, ne kadar çok çalışırsanız o kadar çok kazanırsınız diyen güvencesiz bir sistemi getirdiler. Söz verdikleri etkin ve etkili sağlıkta şiddet yasasını çıkarmadılar. Çıkarılan malpraktis yasası bizlerin mağduriyetini ve beklentilerini karşılamaktan çok uzaktı. Sağlıklı ve güvenli koşullarda çalışmak ve yaşamak için yurtdışına giderek çözüm arayan hekimlerin sorununa sadece para olarak bakarak, “Giderlerse gitsinler” dediler. İktidarların görevinin tüm vatandaşlarına siyasal, ekonomik, sosyal açıdan iyi koşullar sağlamak; güvenli ve sağlıklı çalışma ortamları oluşturmak olduğunu unutarak,  meslektaşlarımıza hakaret ettiler.

Çöken sağlık sisteminin yerine; tüm bu sistemi değiştirerek, koruyucu sağlığı ön plana çıkaran basamaklı bir sistem getirilmediği sürece bu sistemdeki kaos ve çöküş artarak devam edecektir. Aylar sonraya sıra bulunabilen randevu sistemi, ek randevular ile her 2-3 dakikada bir hasta bakmaya zorlanarak çözülemeyecektir. Bu, özellikle ikinci ve üçüncü basamak hastanelere yığılmaları artırmaktan başka bir işe yaramayacak, niteliksiz sağlık hizmetlerine neden olarak toplumun sağlığını daha da olumsuz etkileyecektir. Biz hekimlere ise daha fazla şiddet, daha fazla malpraktis,  daha fazla yıpranma, daha niteliksiz sağlık hizmeti sunma olarak geri dönecektir. Biz bu sistemi zaten yıllardır yaşıyoruz. Bu sistemin tamamını ortadan kaldırmak yerine, sistemden vazgeçilmeyerek hekimler daha fazla baskı altına alınmakta, “Daha hızlı ve daha fazla hasta bakın, daha çok kazanın” denilmektedir. Bazı idareciler tarafından hekimlere gönderilen yazılar ve sözlü ifadelerde; “Bakanlık iyileştirmeler yaptı, siz de daha fazla çalışarak hizmet edin” denildiği; MHRS dışında hasta bakmayanlara soruşturma açılacağı; ceza verilerek taban ek ödemeden mahrum edilecekleri tarafımıza bildirilmiştir. Sağlıkta hız ve çok hasta bakmak, sonucu telafi edilmeyecek sonuçlara neden olabilecektir. Bu durumlarda yaşanacak her türlü adli, tıbbi, idari sonuçların sorumlusu idarecilerin olacaktır.

Sağlık Bakanlığı’nın “Beyaz Reform”unun karası erken ortaya çıkmıştır. Mesleğimizin ve önlüğümüzün beyazına bizler sahip çıkıyoruz. Bilimsellikten uzak, sadece ticarethane için  “müşteri memnuniyeti” zihniyeti ile davranan, nitelikli bir sağlık hizmeti sunmayan, dinlenme hakkımıza saldıran, mesleki etik ve hekimlik onuru ile bağdaşmayan bu duruma itiraz ediyoruz. Dinlenme hakkımızı gasp eden ek randevu sistemine, mesai içinde ve dışında kısa aralıklarla muayene ve tıbbi işlem dayatmasına son verilmesini istiyoruz.

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Teşvik Sistemi ve Ek Randevu; Sağlıkta Daha Fazla Şiddet, Daha Fazla Malpraktis, Daha Niteliksiz Sağlık Hizmeti Demektir appeared first on Bursa Tabip Odası.

Basın Kanunu’nun 3/2. maddesinde “Basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlakının, milli güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir” denilerek yayın yasağı gerekçeleri belirlenmiştir. Kanun maddesinin özüne aykırı ve gerekçesiz olarak sulh ceza hakimliklerince verilen sansür niteliğinde “olaya ve olaya dair her türlü haberin yayımlanmasının yasaklanması” içerikli kararlar, halkın haber alma hakkını kısıtladığı gibi, şiddetin nedenlerine ve önlenmesine dair kamusal tartışmayı da önlemektedir.

Toplumun genelini ilgilendiren olaylara ilişkin verilen yayın yasağı kararları ve “yayın yasağının ihlal edildiği” gerekçesiyle yayın kuruluşlarına verilen idari cezalar, açıklanan amacıyla ters sonuçlara neden olmaktadır. Böylelikle sağlık çalışanlarına yönelen şiddet değil, bu sorunla mücadele araçları engellenebilmektedir. Hukukun, iktidarın müdahale aracı değil, demokrasinin bir parçası olduğu kabul edilmelidir.

Sağlıkta şiddetin önlenmesi için; şiddete karşı alınması gereken tedbirlerin yanında, medya aracılığıyla görüşlerin paylaşılması, önlemeye dönük yöntemlerin tartışılması ile kamusal dayanışma ve güvenliğin sağlanması gerekmektedir. Kamusal faydası yüksek olacak bu tartışmaların yaygınlaştırılarak çözüm olasılıklarının bulunması amaçlanmalıdır. Yayın yasağı kararları getirilmesi, esas olanın tartışılmasının önüne geçerek şiddetin meşrulaştırıldığı algısı oluşturmaktadır.

Buradan bir kez daha kararı veren ve uygulayıcısı olan kurumlara sesleniyoruz: “Meclis’e sunduğumuz sağlıkta şiddetle mücadele yasa teklifini, TBMM açılır açılmaz öncelikli gündem olarak hızla yasalaştırın. Sağlıkta şiddetin artmasının, yürütülen sağlık sisteminin bir sonucu olduğunu da değerlendirerek önlemeye dönük tedbirleri alın. Şiddetle mücadele araçlarını değil, sağlıkta şiddeti engelleyin!”

Türk Tabipleri Birliği Hukuk Bürosu

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Şiddetle Mücadele Araçlarını Değil, Sağlıkta Şiddeti Engelleyin! appeared first on Bursa Tabip Odası.

The post Genel Sağlık-İş Odamızı Ziyaret Etti appeared first on Bursa Tabip Odası.

The post Dr. Elitez’den Kadın İşçilere Sağlık Eğitimi appeared first on Bursa Tabip Odası.

Sağlık hizmeti sunumu esnasında işlenen öldürme, kasten ve bilinçli yaralama, hakaret, kişinin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik tehdit ile sağlık çalışanlarının bir şeyi yapması veya yapmamasını temine yönelen eylemlerin; suçun işleniş biçimi ve kendine özgü yapısı nedeniyle ayrı bir suç türü olarak tanımlanması ve giderek artan şiddet olaylarının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından araştırılması; 2011 yılında Türk Tabipleri Birliği tarafından talep edilmiştir. Bu talep, CHP Mersin Milletvekili Prof. Dr. Aytuğ Atıcı tarafından 7 Ekim 2011 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulmuş fakat gündeme alınmamıştır. Yasal ve kalıcı tedbirler almak yerine; Sağlık Bakanlığı tarafından 6 Nisan 2011’de yayımlanan Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelikte, “Çalışanlara yönelik fiziksel saldırıların önlenmesine yönelik düzenleme yapılması hususlarında gerekli tedbirleri alır ve düzenlemeleri yapar” cümlesi ile çözüme yönelmediği belli olan düzenleme yapılması tercih edilmiştir.

Talepler 14 Mart 2012’de yinelenmiş; bu “suskunluk çemberi” ne yazık ki ancak 17 Nisan 2012’de Dr. Ersin Arslan’ın hasta yakını tarafından öldürülmesi ile kırılmıştır. İçişleri Bakanlığının iç işleyişi açısından, 26 Nisan 2012 günlü “Sağlık Çalışanlarına Karşı İşlenen Suçların Soruşturulması” konulu genelge ile Sağlık Bakanlığı 28 Nisan 2012’de Sağlık Bakanlığı Personeline Karşı İşlenen Suçlar Nedeniyle Yapılacak Hukuki Yardımın Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği; Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü de 14 Mayıs 2012’de Çalışan Güvenliği Genelgesi yayımlamıştır.

TBMM Sağlık Çalışanlarına Yönelik Artan Şiddet Olaylarının Araştırılarak Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu da Ekim 2012’de çalışmaya başlamıştır. Türk Tabipleri Birliği, Komisyon görüşmesine katılıp görüşlerini dile getirmiş ve Türk Ceza Kanununa ek madde önerisini de bir kere daha iletmiştir. Komisyon Raporunu Ocak 2013’te tamamlamıştır. https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/handle/11543/110

Türk Tabipleri Birliği tarafından 2011’de hazırlanan “Sağlıkta Şiddet Yasa Tasarısı”, sağlık hizmetinin kamu hizmeti olduğu vurgusundan hareketle, Türk Ceza Kanunu’nun üçüncü bölümüne “Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar: Sağlık Hizmetini Engelleme” başlığı altında, en azından caydırıcılık içermesi amacıyla hazırlanan ek madde önerisini başta Sağlık Bakanlığı, hükümet temsilcileri ve siyasi partiler olmak üzere tüm ilgili yerlere iletilmiştir. Teklifin gerekçesine sağlık hizmeti sunumu alanında yaşanan sorunlar ayrıntısıyla anlatılmıştır. https://www.ttb.org.tr/haberarsiv_goster.php?Guid=66e6d6ce-9232-11e7-b66d-1540034f819c

Teklif şöyledir:

Sağlık personelini etkileme ve sağlık hizmetini kesintiye uğratma

(1) Sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personeline yerine getirdiği sağlık hizmeti nedeniyle yapmaması gereken bir işi yapması veya yapması gereken bir işi yapmaması için emir veren veya baskı yapan veya nüfuz icra eden veya her ne suretle olursa olsun hukuka aykırı olarak etkilemeye teşebbüs eden kimseye iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Bu fiiller sonucunda sağlık hizmeti kesintiye uğramışsa yukarıdaki fıkraya göre belirlenen ceza yarı oranında artırılır.

Soruna dair ilk yasal düzenleme, Ocak 2014’te 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa ek-12. Maddenin eklenmesi ile yapılmıştır. Düzenlemeye göre “Sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri sırasında veya görevleri dolayısıyla işlenen kasten yaralama suçu, Ceza Muhakemesi Kanununun 100 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında tutuklama nedeni varsayılan suçlardandır”. Ancak hükmün uygulanmadığı hatta uygulayıcılar tarafından bilinmediği de görülmektedir. Bu nedenle Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Adalet Bakanlığına düzenlemelerin asıl ceza mevzuatı içinde yapılması ve bu aşamaya kadar uygulayıcıların mevcut düzenlemeden haberdar edilmesi istenmiştir.

Sağlık Bakanlığının 16 Kasım 2017 tarihli “iş kazası bildirimi” konulu yazısında da “Şiddete maruz kalan sağlık çalışanları açısından iş kazası bildirimlerinin fiziksel veya ruhsal anlamda engelli hale gelmesinin hekim tarafından tespit edilmesi halinde yapılması” gerektiği belirtilmiştir. Bunun yanı sıra iş kazası (şiddet) sonucu sağlık çalışanının kurumuna bildirimde bulunması yeterlidir. Ayrıca çalışanın sağlık kurumuna başvurusu varsa burada da sağlık kurumunun mutlaka kayıtlarına şiddetin iş kazası olarak geçirmesi ve ilgililere yasal bilgilendirme yapması zorunludur. Mevzuat; işvereni, ilgili kurumlara (kolluk, SGK) en geç 3 iş günü içinde bildirim yapmakla yükümlü kılmıştır. Sağlık çalışanı; yaşadığı iş kazasının kayıtlara geçip geçmediğini kontrol etmeye, geçmediği durumlarda ilgilileri uyarmaya ve SGK’ya bildirimde bulunma hakkına sahiptir.

3359 sayılı Yasadaki ek fıkra düzenlemesine 2018 yılında “müjde” olarak duyurulan bir hüküm daha eklenmiş ve “şüphelilerin kolluk tarafından yakalanacağı ve Cumhuriyet savcısının adli işleri tekemmül ettireceği” yazılmıştır. Rutin işleyişin ilgisiz bir Kanunda neden düzenleme konusu yapıldığı ise açıklanmamıştır.

Nihayet aynı hükümde 2020 yılında yapılan değişiklikle yaralama, tehdit, hakaret, görevi yaptırmamak için direnme suçları yönünden ağırlaştırıcı neden sayılması, cezaların ertelenmeyeceği belirtilirken “faile veya yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka sağlık personeli ve yardımcı sağlık personeli bulunması halinde hizmet ilgili diğer personel tarafından verilir” hükmü ile şiddet eylemine maruz kalan sağlık çalışanının kendisine saldıranlara hizmet vermek zorunda kalması da örtük olarak kabul edilmiştir.

Sağlık çalışanlarına yönelik suçların istatistikleri Sağlık Bakanlığı tarafından düzenli olarak açıklanmadığı gibi Türk Tabipleri Birliği tarafından yapılan başvurulardan birine “Yanıt ayrıca çalışmayı gerektirdiği için olumlu yanıt verilememektedir” yanıtı verilmiştir. Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğü bu suçlara ilişkin ayrı bir kayıt yapmamaktadır. Sağlık çalışanlarının mağdur olduğu dosyalara bakıldığında aşamalarda faillere “neden” sorusunun sorulmadığı görülmektedir. Sağlık hizmetine ilişkin iktidar temsilcilerinin cümlenin ilk yarısını söyleyip ikinci yarısını saklamaları yani “isteyen istediği hastaneye veya doktora gider” cümlesinin devamındaki mali kısıtlar gizlenerek sağlık bir “gösteri” alanına çevrildiği için kalıcı bir çözüm üretme iradesi de gösterilmemektedir. 

Türk Tabipleri Birliği olarak geçmişte olduğu gibi bugün de sağlık çalışanlarının yanında, şiddetin karşısında durmaya devam edeceğiz. Gelinen süreçte yasal değişikliklerle ilgili önerilerimiz şunlardır:  

Mevzuat ve Uygulamayla İlgili Öneriler

Bu kapsamda sağlık hizmetinin şiddetten arındırılması için uzun erimli programların oluşturulmasına değin ivedilikle şu çalışmaların yapılması gerekmektedir: 

• Türk Tabipleri Birliği’nin kanun teklifi ile birlikte bugüne kadar 3359 sayılı Yasanın Ek-12. Maddesi ile yapılan düzenlemelerin temel ceza mevzuatında olması gereken yerlere alınması,
• Konut dokunulmazlığını ihlal suçu düzenleyen Türk Ceza Kanununun 116/2. maddesine “işyeri” ibaresinden sonra gelmek üzere “tüm sağlık tesisleri” ibaresinin eklenmesi,
• Mağdur sağlık çalışanının faile hizmet sunmayacağının açıkça kanunda düzenlenmesi,
• Suçun önlenmesine yönelik kolluk faaliyetleri kapsamında şiddet vaka haritası ile fail profil çalışmalarının yapılması,
• Darp ve cebirle işlenenler dışındaki suçlarda alternatif yaptırımların yaygınlaştırılarak faillerin olayın meydana geldiği sağlık tesisi dışındaki bir yerde süreli görevlendirilmesi,
• Şiddet mağdurlarına adli yardım kapsamında barolardan vekil görevlendirilerek tüm işlemlerin avukat eşliğinde yapılmasının sağlanması,
• Adli Sicil İstatistik Genel Müdürlüğünün yıllık raporlarına “sağlık çalışanlarına yönelik suçlar” başlığı eklenmesi,
• Sağlık Bakanlığının beyaz kod raporlarını yıllık olarak başvuru gerekmeksizin açıklayarak hukuki yardım sonuçlarıyla birlikte açıklaması.

Artarak devam eden sağlıkta şiddet vakalarından da görüldüğü üzere göstermelik mevzuat düzenlemelerinin sağlıkta şiddeti azaltamadığı açıktır. Sağlıkta şiddeti azaltabilecek düzenlemeler için Türk Tabipleri Birliği’nin mevzuat önerileri derhal uygulanmalıdır.

Türk Tabipleri Birliği Hukuk Bürosu

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

The post Sağlıkta Şiddetin Önlenebilmesi için Türk Tabipleri Birliği’nin Önerileri Derhal Uygulanmalıdır appeared first on Bursa Tabip Odası.