Tütün tehdidinin en önemli aktörü tütün endüstrisidir. Günümüzde, ulusötesi beş şirket küresel tütün pazarının %80’inden fazlasını yönetmektedir.^[3] Tütün şirketleri ürettikleri tütün çeşitlerini “yeni” algısıyla topluma tanıtmakta ve özellikle çocuk ve (genç) kadınları hedef alan çalışmalar yapmaktadırlar. “Yeni” olarak tanıtılan ürünler arasında son dönemde toplumda duyarlılığın daha yükselme eğiliminde olduğu “çevre”yi koruyacağı iddiası ile dumansız tütün ürünlerinin öne çıkarıldığı da bilinmektedir.^[4] Bu gibi iddialara kesinlikle aldanmamak gerekir.

Üzerinde yaşadığımız gezegenimizin korunmasına yönelik SAHİCİ çabalar son derece değerlidir.

Çevrenin korunması için her türlü tütün ürününün kullanımı ile mücadele şarttır.

Tütün denildiğinde endüstrinin her geçen gün pazara “yeni” ürünler eklediği unutulmamalıdır. Bir tütün endüstrisi taktiği olarak yaratılan “zarar azaltımı” iddiasıyla klasik sigara gibi çevreye izmarit atığı oluşturan tütün ürünlerine alternatif olarak üretilen elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ya da “dumansız tütün ürünleri”nin her birisinin de tütün ürünü olduğu her zaman akılda tutulmalıdır.^[5]

31 Mayıs Tütünsüz Bir Dünya Günü’nün Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen bu yıla ait teması tütünün gezegenimizi zehirlediği olup başlıca mesajları aşağıdadır:^[6]

1. Tütün çevreye zarar verir. Kaynakların yok olmasına neden olur ve kırılgan ekosistemlere ek “baskı” yapar.^[7]
2. Tütün endüstrisinin yarattığı her türlü zararın önlenmesi, temizlenmesi gerekir.
3. Gezegenimizi korumak için tütün bırakılmalıdır.
4. Tütün çiftçilerinin sürdürülebilir başka ürünleri ekebilmeleri için olanak sağlamak gerekir.

Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının; birey ve toplumun tütün kontrolü ile ilgili farkındalıklarının artması, tütüne hayır deme konusunda karar verme, tütünün bırakılma sürecinin yönetiminde, tütünün zararlarının ortaya konulması ile ilgili bilimsel araştırmalar yapma ve sonuçları kamuoyu ile paylaşma gibi konularda önemli rol ve sorumlulukları vardır. Hekimler, kendilerine başvuran bireylere yönelik “tütün kullanmama” konusunda bilimsel gerekçeleri açıklıkla paylaşarak kişilerin bırakma yönünde desteklerler. Tütünden uzak durma konusunda çeşitli nedenler arasında “çevrenin korunması” da önemli bir motivasyon olup hekimlerin bu temayı da kendilerine başvuranlarla paylaşmaları önerilmektedir. Bu konuda bireylerin alacağı doğru inisiyatiflerin yanı sıra hükümetlere son derece önemli görev düşmektedir. Hükümetlerin tütün kontrolünün klasik adımlarına ek olarak tütün ürünleri atıklarının çevresel ve ekonomik maliyetlerinden tütün üreticilerini (şirketleri) sorumlu kılmak için gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaları, var olan düzenlemeleri de güçlendirmeleri ve gerekmektedir.

Unutmayalım…

Yaşadığımız gezegen tek… Sağlık da tek…

O halde, koruyalım.

Sağlığın tarafıyız, tütünün değil!

Saygılarımızla…

Türk Tabipleri Birliği SSUK Dönem Başkanlığı

[1] https://www.who.int/health-topics/tobacco 

[2] https://tobaccoatlas.org/search/?_s=environment&lang=en

[3] https://tobaccoatlas.org/challenges/product-sales/

[4] Mathers A, Schwartz R, O’Connor S, Fung M, Diemert L. Marketing IQOS in a dark market. Tob Control. 2019;28(2):237-238. 6

[5] https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/tobacco-e-cigarettes

[6] https://www.who.int/campaigns/world-no-tobacco-day/2022

[7] https://www.who.int/news/item/13-12-2021-protect-the-environment-world-no-tobacco-day-2022-will-give-you-one-more-reason-to-quit

The post 31 Mayıs; Tütünsüz Bir Dünya Günü – Tütünün Gezegenimizi Zehirlemesine İzin Vermeyelim… appeared first on Bursa Tabip Odası.

BASIN BİLDİRİSİ

Bu bildiri, son zamanlarda bir tütün ürünü olan IQOS ile ilgili basından kamuoyuna yanlış bilgi aktarılmış olması nedeniyle[1] bilimsel doğruları ve halkın yararına olan bilgileri paylaşmak için hazırlanmıştır.

Basının kamuoyuna ulaştırması dileğiyle…

1. IQOS nedir?

I Quit Ordinary Smoking (geleneksel sigarayı bırakıyorum). Bu cümle dünyada en sık kullanılan tütün ürününün bırakıldığına dair bir algı oluşturabilir. Ancak, sakın yanılmayalım! IQOS, ulusötesi tütün şirketini ürettiği, sigaranın dolduramadığı tütün pazarını geriletmemek, insanları, özellikle de gençleri tütün bağımlılığını başlatmak ve/veya sürdürmek için üretilmiş bir tütün üründür. Uluslararası ve ulusal sağlık otoriteleri ve tütün kontrolü “her türlü tütün ürünü hastalandırır, öldürür” bilimsel gerçeğini toplumda yaymaya çalışırken IQOS, tütün şirketlerinin bu gerçekle ilgili farkındalığı geriletmek için üretilen çok sayıdaki “diğer” tütün ürünlerinden sadece birisi.

Dünya Sağlık Örgütü bilgilerine göre IQOS, ısıtılmış tütün içerir ve kullananlar çoğu kansere neden olan ve sağlığa zararlı zehirli maddelere maruz kalır. Güvenli dozları YOKTUR.[2]

• Tütün ürünlerinin zararlarını kıyaslamak doğru mudur?

KESİNLİKLE HAYIR. Tütün ürünlerinin tamamının zararlı olduğuna dair bilimsel çalışma sonuçları vardır. Hastalık ve ölüm arasındaki geniş yelpaze tütün kullanan ve dumandan pasif etkilenen herkes için karşılaşılabilir bir durum haline gelebilecektir. Dolayısıyla, kıyaslamanın tütün ürünü kullanımı ile “hiç tütün kullanmamak” durumu ile yapılması gerekir. Unutmayalım, aktif tütün kullanımı ya da tütün dumanından pasif olarak etkilenmek, hepsi sağlığa zararlıdır.[3]

• Tütün kullanımı bir bağımlılık mıdır?

EVET.[4] Tütün kullanımı bir bağımlılıktır. Dolayısıyla, istenildiği zaman bırakma kavramı çoğunlukla tütün bırakma konusunda geçerli değildir. Bu nedenle tütün ürününü hiç kullanmamak, hiç başlamamak temel hedef olmalıdır. İçenlerin bırakması da çoğunlukla sağlık profesyonellerinin desteği ile olanaklıdır.

• Güvenli dozda kullanılabilecek bir tütün ürünü var mıdır?

KESİNLİKLE HAYIR. Hiçbir tütün ürününün güvenli dozu yoktur.[5]

• Tütün ürünleri neden sürekli çeşitlendirilmektedir?

Herhangi bir ürünü piyasada çeşitlendirilmesinin o ürünün satışının artmasına yol açtığı bilinmektedir. Tütün endüstrisinin de bu amaçla piyasadaki ürünleri çeşitlendirmektedir. Dolayısıyla, tütün ürünlerinin çeşitliliğinin en önemli nedeninin tütün endüstrisi olduğunu düşünmek yanlış olmaz. Tütün endüstrisinin bu uygulaması özellikle gençler açısından risk oluşturmaktadır. Zira, gençler arasında “yeni nesil” tütün ürünlerinin kullanımının arttığı bilinmektedir.

Tütün endüstrisi, özellikle sigaranın zararlarının yaygın olarak bilinmesi, kapalı alanlarda tütün kullanmayı kısıtlayan uygulamalara ilişkin yasal düzenlemelerle ilgili algının sigara üzerinde yoğunlaşması, tütün kullanımının sosyokültürel, ekonomik, coğrafi, vb. özelliklere göre değişmesi gibi farklı nedenler tütün endüstrisinin farklı ürünleri üretmesine neden olmaktadır. Oysa tütün kontrolünün başarısı ürün çeşitliliğinin azaltılması ile yakından ilişkilidir.

• Tütün endüstrisinin hedefinde olan özel gruplar var mıdır?

EVET. Çocuklar, gençler, kadınlar tütün endüstrisinin özel hedef grupları arasındadır. [6]

• Tütün endüstrisi COVID-19 sürecinde nasıl tutum almıştır?

Tütün endüstrisi COVID-19 sürecinde de ürünlerini pazarlamak ve satmak için taktiklerini sürdürmüştür. [7]

• Tütün kullanımı bir halk sağlığı sorunu mudur?

EVET. Herhangi bir sorunun halk sağlığı sorunu olması için toplumda sık görülmesi, sık öldürmesi, sık hastalandırması, iş gücü kaybına neden olması, toplumsal etkileri olması, önlenebilir olması gibi kriterleri karşılaması gerekir.[8] Ülkemizde[9]^,[10];

1. 15 yaş ve üzeri her yüz kişiden 31,6’sı halen tütün kullanmaktadır.
2. Farklı tütün ürünleri kullanımı gençler arasında dikkat çekmektedir.
3. Tütün kullanımı önlenebilir ölüm nedenleri arasında ön sıralardadır.
4. Tütün kullanan bireyler sık hastalandıkları için tütün kullanmayanlarla karşılaştırıldığında daha fazla işe gidememektedirler.

Dolayısıyla, tütün kullanımı ülkemizde ve dünyada bir halk sağlığı sorundur.

• Türkiye’de 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun[11] bütün tütün ürünlerini kapsamakta mıdır?

EVET. Tütün ürünlerinin geniş yelpazesi ülkemizde uygulanan Kanun kapsamındadır. Bu çerçeve Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nde[12] de mevcuttur. Sözleşme, tütün kullanımı ile mücadelenin yanı sıra tütün endüstrisi, kaçakçılıkla mücadele[13] gibi tütün kontrolünün her boyutuna ilişkin içeriğe sahiptir.

1. Tütün kullanımı ile mücadele sadece sağlık çalışanlarının sorumluluğunda mıdır?

Sağlık çalışanlarının tütün kullanımı ile mücadeledeki rolü çok önemlidir. Ancak, tütün kontrolü BÜTÜN POLİTİKALARDA SAĞLIK[14] yaklaşımına ihtiyaç duyar. Gerçekçi kamu politikaları bu yaklaşımın sağlam temeli için gereklidir. Toplumda farkındalığın artırılması, yanlış bilgi ile mücadele, vb. için sağlık çalışanlarına ek olarak öğretmenlerin, medya çalışanlarının, sivil toplum örgütlerinin, vb. son derece önemli rol ve sorumlulukları bulunmaktadır. Toplumda yanlış bilgi doğru bilgiden daha hızlı yayılmaktadır. Dolayısıyla, hepimizin bu konuda çok dikkatli olması gerekmektedir.

Saygılarımızla

Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi

[1] https://www.haberturk.com/yazarlar/fatih-altayli-1001/3351558-iqos-kacakciligina-niye-goz-yumuluyor

[2] https://www.who.int/health-topics/tobacco#tab=tab_1

[3] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tobacco

[4] https://www.cancer.org/healthy/stay-away-from-tobacco/why-people-start-using-tobacco.html

[5] https://www.cancer.org/healthy/stay-away-from-tobacco/health-risks-of-tobacco/health-risks-of-smoking-tobacco.html

[6] https://tobaccoatlas.org/topic/marketing/

[7] https://www.tobaccofreekids.org/media/2020/2020_05_covid-marketing

[8] https://www.cdc.gov/csels/dsepd/ss1978/lesson5/section3.html

[9] https://www.tobaccofreekids.org/assets/global/pdfs/en/GATS_Turkey_2016_FactSheet.pdf

[10] https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/tutun-mucadele-bagimlilik-db/duyurular/KGTA-2017_pdf.pdf

[11] https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4207.pdf

[12] https://fctc.who.int/

[13] https://www.who.int/fctc/publications/The_TI_and_the_Illicit_Trade_in_Tobacco_Products.pdf

[14] https://www.who.int/social_determinants/publications/health-policies-manual/key-messages-en.pdf

The post Tütün ile Mücadele Konulu 10 Soru 10 Yanıt appeared first on Bursa Tabip Odası.